Hirosima: 1945-yil 6-avgustda nima sodir boʻlgan?
1945-yil 6-avgust kuni Hirosimaga tarixda urushda qoʻllangan birinchi atom bombasi tashlandi. Bir necha soniya ichida shaharning katta qismi vayron boʻldi, oʻn minglab insonlar halok boʻldi va portlash oqibatlari yillar davomida sezildi.
1945-yil 6-avgust kuni Ikkinchi jahon urushi davomida AQSh Yaponiyaning Hirosima shahriga atom bombasini tashladi. Bu tarixda urush sharoitida qoʻllangan birinchi yadro quroli edi.
Hirosima oʻsha paytda qariyb 350 ming kishi yashaydigan yirik sanoat markazi boʻlib, Tokiodan taxminan 800 kilometr uzoqlikda joylashgan edi. Shahar atom hujumi uchun birinchi nishon sifatida tanlandi.
Hirosimaga tashlangan bomba uran-235 asosida yaratilgan boʻlib, unga “Little Boy” nomi berilgan edi. Ogʻirligi 9 ming funtdan ortiq boʻlgan bomba Tinian orolidagi AQSh harbiy bazasidan uchgan, maxsus moslashtirilgan B-29 bombardimonchi samolyoti – “Enola Gay” bortiga joylashtirilgan. Samolyotni polkovnik Pol Tibbets boshqargan.
6-avgust kuni ertalab soat 8:15 da bomba Hirosima ustiga tashlandi. U yerga tegmasdan, shahar ustidan qariyb 600 metr balandlikda portladi. Portlash quvvati taxminan 12–15 ming tonna trotil portlashiga teng edi.
Portlash bir necha soniya ichida shaharning qariyb 13 kvadrat kilometr hududini vayron qildi. Kuchli zarba toʻlqini, issiqlik va yongʻinlar binolarni yakson qildi hamda minglab odamlarni tezda halok qildi.
Dastlabki hisob-kitoblarga koʻra, portlashning oʻzida taxminan 80 ming kishi hayotdan koʻz yumgan. Keyingi haftalar va oylar davomida kuyish, jarohatlar hamda radiatsiya taʼsiri oqibatida yana oʻn minglab odamlar vafot etdi.
Aniq qurbonlar sonini belgilash qiyin. Turli hisob-kitoblarga koʻra, Hirosimada atom bombardimoni va uning keyingi oqibatlari tufayli 70 mingdan 135 minggacha odam halok boʻlgan. Ayrim hisoblarda esa 1945-yil oxiriga kelib qurbonlar soni 90 mingdan 166 minggacha yetgani qayd etiladi.
Portlashdan omon qolganlarning koʻpchiligi esa keyinchalik radiatsiya taʼsiri bilan bogʻliq kasalliklar, ogʻir kuyishlar va keloid chandiqlaridan aziyat chekdi. Hirosima bombardimondan bir necha oy oʻtganidan keyin ham katta qismi xaroba holida qolgan edi.
Hirosimaga tashlangan atom bombasi nafaqat shaharning katta qismini vayron qildi, balki yadro qurolining inson hayoti va butun bir shahar uchun qanday ulkan oqibatlarga olib kelishi mumkinligini tarixda birinchi marta namoyon etdi.